Bu çalışma, spor turizminin turizm sektörünü dönüştürücü etkilerini kavramsal, ekonomik, mekânsal ve Sosyo-kültürel boyutlarıyla analiz etmektedir. Spor etkinliklerinin (Olimpiyatlar, maratonlar, kayak festivalleri) turizm yapısını yeniden şekillendirdiği tezinden hareketle, aktif-pasif-nostalji türleri üzerinden beşeri coğrafya ilişkisi incelenmiş; Türkiye vakaları (Erzurum Palandöken, İstanbul Maratonu) detaylandırılmıştır.

Ana Bulgular: Küresel spor turizmi pazarı 2025'te 700-870 milyar USD hacme ulaşmış olup, Türkiye'de turizm gelirinin %5-10'unu oluşturmakta, mevsimselliği kırarak 12 aya yayılmış takvim sağlamaktadır (çarpan etkisi 1.7-2.5) (Coherent Market Insights, 2025; Mikado Consulting, 2022). İstanbul Maratonu 300 milyon TL ekonomik katkı üretirken, Palandöken kırsal istihdamı %30 artırmış; ancak "beyaz fil sendromu" (atıl tesisler) ve çevresel baskılar (1-3 Mt CO2 karbon ayak izi) sürdürülebilirlik riski taşımaktadır (Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 2023).

Yöntem: Karma yöntemle ikincil veriler ve vaka analizleri kullanılmıştır. Bulgular, PPP modelleri, LTCB kapasite yönetimi ve dijital entegrasyon (VR turları) önerileriyle tamamlanmıştır.

Spor turizmi, Türkiye'nin 2030'da 100 milyar USD turizm hedefine %15 katkı potansiyeli sunmakta; stratejik planlama ile küresel liderlik mümkün görünmektedir (Turizm Ekonomi, 2023).