Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya 2026, Clt. 4(1) 1-12
SOVYETLER BİRLİĞİ ALFABE REFORMLARININ KUMUK DİLİNE ETKİSİ (1920-1940)
ss. 1 - 12 | DOI: https://doi.org/10.29329/mdag.2026.1426.1
Yayın Tarihi: Mart 30, 2026 | Görüntüleme Sayısı: 0/0 | İndirilme Sayısı: 0/0
Özet
Bu çalışmada Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dönemi dil politikalarının ve alfabe reformlarının Dağıstan Bölgesi’ndeki Kumuk diline etkisi incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı SSCB dil politikalarının ve alfabe reformlarının geliştirici ve sınırlandırıcı yönlerini Kumuk dili örneğiyle ortaya koymaktır. Bu kapsamda 1897 Rusya İmparatorluğu döneminde yapılan nüfus sayım verileri ve SSCB döneminde 1926 ve 1939 yılında yapılan nüfus sayım verileri değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda SSCB’nin ilk dönem dil politikaları ve alfabe reformlarının azınlık dillerini geliştirici yönleri olduğu görülürken, ikinci dönem itibarıyla sınırlandırıcı bir yönelimde olduğu belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: Sovyetler Birliği, Kumuk dili, Dağıstan ÖSSC, Dil politikası, Alfabe reformu
APA 7th edition
OZCAN, E. (2026). SOVYETLER BİRLİĞİ ALFABE REFORMLARININ KUMUK DİLİNE ETKİSİ (1920-1940). Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya, 4(1), 1-12. https://doi.org/10.29329/mdag.2026.1426.1
Harvard
OZCAN, E. (2026). SOVYETLER BİRLİĞİ ALFABE REFORMLARININ KUMUK DİLİNE ETKİSİ (1920-1940). Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya, 4(1), pp. 1-12.
Chicago 16th edition
OZCAN, Emrah (2026). "SOVYETLER BİRLİĞİ ALFABE REFORMLARININ KUMUK DİLİNE ETKİSİ (1920-1940)". Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya 4 (1):1-12. https://doi.org/10.29329/mdag.2026.1426.1
Avrorin, V. A. (1970). Leninskiye prinsipı yazıkovoy politiki. Voprosı yazıkoznaniya.
Caferoğlu, A. (1983). Türk Kavimleri. Ankara: Altınordu Yayınları.
Gadjiyeva, S. Ş. (2000). Kumıki: istoriçeskoye proşloye, kul'tura, bıt. Mahaçkala: Dagestanskoye knijnoye izdatel'stvo.
Grenoble, L. A. (2003). Language Policy in the Soviet Union. Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.
Kononov, A. N. (2009). Rusya'da Türk Dillerinin Araştırılması Tarihi. (K. V. Nerimanoğlu, N. Muradov, & Y. Sevimli, Çev.) Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
Konstitutsiya. (1936, Aralık 5). Osnovnıye prava i obyazannosti grajdan.
Kreindler, I. T. (1990). Soviet Language Planning since 1953. M. Kirkwood içinde, Language Planning in the Soviet Union (s. 46-63). London: University of London.
Lenin, V. İ. (1973). Polnoye sobraniye soçinenii (Cilt 25). Moskova: İzdatel'stvo politiçeskoy literaturı.
Levitskaya, L. S. (1996). Kumıkskiy yazık. Yaziki Mira: Tyurkskiye yazıki (s. 543). içinde Moskva: İnstitut yazıkoznaniya RAN.
Musayev, V. İ. (2018). Povorot v Soyetskoy natsional'noy politike v sredine-vtoroy polovine 1930-h gg. P. K. Daşkovskiy içinde, Narodı i religii Yevrazii (s. 96-111). Barnaul: Altayskiy gosudarstvennıy universitet.
Nikol'skiy, L. B. (1975). Sinhronnaya sotsiolingvistika (teoriya i problemı). Moskva: Nauka.
Sinitsyn, F. L. (2023). The Soviet Experiment on Latinization of the Russian Alphabet, 1919-1934: Political Aspects. Sicence Journal of Volgograd State University, 107-116.
Slovar' sotsiolingvistiçeskih terminov. (2006). Moskva: İnstitut yazıkoznaniya RAN.
Smith, M. G. (1998). Language and Power in the Creationg of the USSR, 1917-1953. Berlin, New York: Mouton de Gruyter.
Sokolov, A. K. (1999). Kurs Sovetskoy Istorii, 1917-1940. Moskova: Vısşaya şkola.
Stalin, J. V. (1947). Ob oçerednıh zadaçah partii v natsional'nom voprose. Moskva: Gosudartvennoye izdatel'stvo politiçeskoy literaturı.
Winner, T. G. (1952). Problems of Alphabetic Reform among the Turkic Peoples of Soviet Central Asia, 1920-41. The Slavonic and East European Review, 133-147.
XXIV Syezd Kommunistiçeskoy Partii Sovyetskogo Soyuza. (1971, 30 Mart - 9 Nisan). Moskva: İzdatel'stvo politiçeskoy literaturı.
