Araştırma Makalesi | Açık Erişim
Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya 2026, Clt. 4(1) 13-37
PAMUKKALE TRAVERTENLERİ İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ARAYIŞI
ss. 13 - 37 | DOI: https://doi.org/10.29329/mdag.2026.1426.2
Yayın Tarihi: Mart 30, 2026 | Görüntüleme Sayısı: 0/0 | İndirilme Sayısı: 0/0
Özet
Bu çalışma, Pamukkale ve çevresindeki jeotermal su kaynaklarını tehdit eden faktörleri ve bu kaynakların varlığıyla oluşan Pamukkale travertenlerinin sürdürülebilirliğini bilimsel bir çerçevede analiz etmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda hem iklim değişiklikleri gibi doğal etkenler hem de altyapı eksiklikleri, tarımsal ve turizm faaliyetleri gibi insan kaynaklı faktörler detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışma nitel araştırma modeli kapsamında yürütülmüştür. Araştırma verileri; bölgeyi uzun yıllar gözlemleme imkânı bulmuş konuyla ilgili teknik ve idari süreçlerde görev almış/almakta olan toplam 9 katılımcıdan, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Ayrıca konunun daha detaylı bir şekilde irdelenmesi amacıyla, resmî kurumlardan elde edilen belgeler, sayısal veriler ve raporlar analiz edilmiştir. Bulgular, Pamukkale travertenlerini besleyen termal su kaynaklarındaki azalmanın sadece iklim değişikliğiyle açıklanamayacağını, insan kaynaklı faaliyetlerin, bu sorunun ortaya çıkmasında baskın bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Pamukkale ve çevresindeki jeotermal kaynakların korunması dolaysıyla Pamukkale travertenlerinin sürdürülebilirliği için termal-sağlık turizm tesislerinde reenjeksiyon sisteminin zorunlu tutulması, tarımsal ve turizm faaliyetleri kapsamındaki kaçak sondaj kuyuları ile kontrolsüz su kullanım faaliyetlerinin sonlandırılması, bölgedeki termal işletmelerde, evlerde ısıtma için doğalgaz altyapısının oluşturulması, su yönetim politikalarının revize edilmesi, bölge çalışanlarına ve yerel halka yönelik 'jeotermal su okuryazarlığı' eğitim programlarının ivedilikle hayata geçirilmesinin önemini ortaya koymuştur
Anahtar kelimeler: Sovyetler Birliği, Kumuk dili, Dağıstan ÖSSC, Dil politikası, Alfabe reformu
APA 7th edition
KURTULMUS, G.C.B. (2026). PAMUKKALE TRAVERTENLERİ İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ARAYIŞI. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya, 4(1), 13-37. https://doi.org/10.29329/mdag.2026.1426.2
Harvard
KURTULMUS, G. (2026). PAMUKKALE TRAVERTENLERİ İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ARAYIŞI. Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya, 4(1), pp. 13-37.
Chicago 16th edition
KURTULMUS, Gurkan CELIK-Batuhan BATMAZOGLU-Huseyin (2026). "PAMUKKALE TRAVERTENLERİ İÇİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ARAYIŞI". Multidisipliner Yaklaşımlarla Coğrafya 4 (1):13-37. https://doi.org/10.29329/mdag.2026.1426.2
Altunel, E. ve Hancock, P. L. (1993). Pamukkale travertenleri kaç yaşında. TÜBİTAK Bilim ve Teknik, 26, 496-497.
Ayvacı, Y. (2018). Pamukkale sıcak su kaynaklarının jeotermal potansiyeli ve çevresel etkileri üzerine bir değerlendirme. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
Berg, B. L. ve Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, Çev. Ed.). Eğitim Kitabevi.
Bertan, S. (2009). Turizmin çevre üzerinde yarattığı etkiler: Pamukkale örneği. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 20(2), 204-214.
Bertan, S. (2010). Pamukkale termal turizmi ve turist memnuniyeti üzerine bir araştırma. Pamukkale Üniversitesi Yayınları.
Bertan, S. (2010). Pamukkale destinasyonunda termal turizm faaliyetleri ve yöreyi ziyaret eden turistler üzerinde bir uygulama. Sosyal Bilimler Dergisi, 4, 129-137.
Bertan, S. (2013). Ziyaretçilerin Pamukkale destinasyonuna algılamalarına yönelik bir araştırma. International Journal of Human Sciences, 10(2), 1-20.
Bolat, S. (2012). Uşak ve çevresindeki jeotermal kaynakların değerlendirilmesi. Uşak Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. Baskı). Pegem Yayınları.
Canik, B. (1978). Denizli- Pamukkale sıcak su kaynaklarının sorunları. Jeoloji Mühendisliği Dergisi, 30, 495-502.
Corbin, J. ve Strauss, A. (2008). Nitel araştırmanın temelleri: Temellendirilmiş kuram geliştirme için teknikler ve yöntemler. Sage.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü. (2020). Pamukkale Özel Çevre Koruma Bölgesi Yönetim Planı (2020-2024).
Denizli Büyükşehir Belediyesi. (2016). Karahayıt ve Gölemezli jeotermal kaynaklarının verimlilik ve kullanılabilirlik araştırma projesi. Denizli Büyükşehir Belediyesi Yayınları.
Erkul, H. (2012). Jeotermal enerjinin ekonomik katkıları ve çevresel etkileri: Denizli-Kızıldere Jeotermal örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(19), 115-133.
Güler, A., Halıcıoğlu, M. B. ve Taşğın, S. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
Holloway, I. ve Wheeler, S. (1996). Hemşireler için nitel araştırma: Teori, uygulama ve süreçler. Blackwell Science Ltd.
Konyalı, İ. (2019). Türkiye için mevcut enerji üretimine alternatif yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji kaynaklarının seçimi (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi.
Kozak, M. (2020). Denizli ili jeotermal enerji kaynakları ve kullanım alanlarının araştırılması. YEKARUM e-Dergi, 5(1).
Kültür ve Turizm Bakanlığı. (2024). 2024 yılı en çok ziyaret edilen müzeler ve ören yerleri sıralaması. NTV. https://www.ntv.com.tr/n-life/gezi/mevlana-muzesi-zirvede-iste-2024te-en-cok-ziyaret-edilen-muze-ve-oren-yerleri,SbPaQEifcU6tDKeSdX_7Wg
Merriam, S. B. (2009). Nitel araştırma: Tasarım ve uygulama için bir kılavuz. John Wiley & Sons.
Özkul, M. (2019). Markalaşmış bir doğal taş: Denizli traverteni. Mavi Gezegen, 2019(26), 71-73. https://mavigezegen.jmo.org.tr/detail-article.php?articlekod=6290
Şener, M. F., Uzelli, T., Akkuş, İ., Mertoğlu, O. ve Baba, A. (2023). Türkiye’de jeotermal enerjinin potansiyeli, kullanımı ve gelişimi. Maden Tetkik ve Arastırma Dergisi, 171, 69-90. https://doi.org/10.1111/bulletinofmre.1229381
T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı. (2010). Pamukkale Özel Çevre Koruma Bölgesi biyolojik çeşitliliğin tespiti projesi sonuç raporu.
Turizm Gazetesi. (2024, Temmuz 23). Pamukkale tehlike altında: Su debisi azalıyor. Turizm Gazetesi. https://www.turizmgazetesi.com/haber/pamukkale-tehlike-altinda-su-debisi-azaliyor/87687
Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA). (2018). Jeotermal enerji teknolojileri raporu. TÜBA Yayınları.
Uzun, E. (2019). Denizli ili jeotermal kaynakları ve çevresel etkileri üzerine bir araştırma. SDÜ Fen Bilimleri Enstitüsü.
Wach, E. (2013). Nitel doküman analizi üzerine öğrenme.
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
